Hibiskus ogrodowy odmiany różni od siebie przede wszystkim barwa kwiatu, choć nie każdy kolor kojarzony z tym gatunkiem faktycznie istnieje w gruncie. Biel, róż, czerwień i fiolet mieszają się w tysiącach odcieni, a niebieski w rzeczywistości jest odcieniem fioletu z czerwonym środkiem. Żółty w ogrodowej ketmii nie występuje wcale – to barwa jej ciepłolubnej kuzynki, róży chińskiej. Wybór koloru decyduje więc nie tylko o wyglądzie rabaty, ale też o tym, czy krzew w ogóle przetrwa zimę w gruncie.
Ketmia syryjska, hibiskus syryjski i hibiskus ogrodowy – czy to ta sama roślina?
Tak, to jedna i ta sama roślina. Ketmia syryjska, hibiskus syryjski i hibiskus ogrodowy to nazwy gatunku Hibiscus syriacus, czyli krzewu z rodziny ślazowatych. Spotykany w wyszukiwaniach zapis „hibiskus syracuse” jest przekręconą formą przymiotnika syriacus, a nie osobną odmianą.
Rodzaj Hibiskus liczy ponad 220 gatunków, ale tylko kilkanaście znosi chłodny klimat umiarkowany. Pozostałe wymagają uprawy w pojemniku i zimowania pod dachem.
Grupy hibiskusów mylone są ze sobą najczęściej:
- Hibiskus ogrodowy, czyli ketmia syryjska (Hibiscus syriacus) – krzew liściasty o sztywnych, wzniesionych pędach, w ogrodzie zwykle 1,5-2 m, w naturze 3-4 m; zimuje w gruncie i kwitnie od lipca do września.
- Hibiskus bagienny (Hibiscus moscheutos) – bylina zamierająca zimą do poziomu gruntu i odbijająca z korzeni; odmiana 'Summer in Paradise’ znosi nawet -34°C, a kwiaty tej grupy dochodzą do 25-30 cm średnicy.
- Hibiskus pokojowy, róża chińska (Hibiscus rosa-sinensis) – wiecznie zielony krzew doniczkowy, nieprzydatny do sadzenia w ogrodzie, bo nie przetrwa zimy w gruncie.
W uprawie hibiskusa ogrodowego podłoże powinno być przepuszczalne i żyzne, o odczynie od pH 6,0 do 7,2. Poza tym zakresem krzew nadal rośnie, ale kwitnie skąpo.
Etykieta pojemnika rozstrzyga wątpliwość w dwie sekundy. Wpis „syriacus” oznacza krzew do gruntu, „rosa-sinensis” – roślinę na parapet, a odporność samej odmiany zależy od regionu i osłony stanowiska, więc dopytaj w szkółce.
Kolory kwiatów hibiskusa ogrodowego
Hibiscus syriacus kwitnie w bieli, różu, czerwieni, fiolecie i odcieniu niebiesko-fioletowym. Żółty w tej grupie nie występuje, o czym niżej. W obrębie jednego koloru odmiany różnią się jeszcze wysokością, terminem kwitnienia i mrozoodpornością – Hamabo z grupy różowych wymaga zimowania pod dachem, choć większość ketmii zostaje w gruncie.
1. Biały
Biel bywa czysta albo przełamana akcentem u nasady płatka lub w oczku kwiatu. Z odległości kilku metrów akcent koloru przesuwa odbiór krzewu w stronę dwubarwnego, więc do jednolitych nasadzeń rzędowych lepiej sięgnąć po odmiany bez oczka.
Cztery odmiany białe różnią się pełnością kwiatu i miejscem akcentu:
- ’Diana’ – kwiaty pojedyncze, białe, o falistych i nieregularnie wygiętych płatkach.
- ’Totus Albus’ – śnieżnobiałe kwiaty pojedyncze bez akcentu koloru, kwitnie od lipca do września, dorasta do 2-2,5 m.
- ’White Chiffon’ – kwiat pełny, biały z delikatnym różowym akcentem, przez wielorzędowe płatki wygląda na zbity.
- ’French Cabaret’ – białe płatki lekko czerwonawe u samej nasady, czyli kontrast siedzi w gardzieli kwiatu, nie w jego środku.
2. Różowy
Róż to najliczniejsza grupa w obrębie gatunku i rozciąga się od bladego pudrowego odcienia do ciemnego karminu. Jedna z popularnych odmian łamie jednak regułę mrozoodporności: ’Hamabo’ nie zimuje w gruncie i wymaga pomieszczenia.
Trzy odmiany pokazują rozpiętość tej grupy:
- ’Woodbridge’ – zaliczany do hibiskusów olbrzymich, osiąga nawet 2,5 m, kwiaty pojedyncze w nasyconym różu.
- ’Duc de Brabant’ – pełne, ciemnoróżowe kwiaty o średnicy około 6 cm, kwitnienie od sierpnia do października, wysokość do 1,5 m.
- ’Hamabo’ – jasnoróżowe płatki z czerwonym środkiem, rozkwita w lipcu i sierpniu, nie jest mrozoodporna i zimuje w chłodnym, jasnym pomieszczeniu.
Hibiskus syryjski przyrasta 20-30 cm w sezonie, więc odmiana olbrzymia po kilku latach zasłania okno albo wychodzi z rabaty. Przycinanie hibiskusa w marcu lub kwietniu skraca pędy i pobudza kwitnienie na przyrostach tegorocznych, bo właśnie na nich rozwijają się kwiaty.
3. Czerwony
Sygnałowa czerwień na całej powierzchni płatka jest u mrozoodpornych ketmii rzadkością – w handlu dominują karmin, bordo i czerwone oczko na jaśniejszym tle. Odmiana 'Red Heart’ ma intensywnie czerwone płatki oraz biały środek, więc kontrast działa odwrotnie niż u odmian z czerwonym oczkiem. Kwiaty odmian wielkokwiatowych mają zwykle 8-12 cm średnicy, co przy pojedynczej budowie kwiatu daje bardzo czytelną plamę barwy.
4. Fioletowy
Fiolet rozciąga się od jasnej lawendy do nasyconego bordowo-fioletowego. Niemal każda odmiana z tej grupy ma ciemne oczko u nasady płatków, a oczko optycznie pogłębia barwę całego kwiatu.
Trzy odmiany obsadzają ten zakres:
- ’Ardens’ – pełne, fioletowo-różowe kwiaty, dorasta do dwóch metrów i bywa oferowany jako forma szczepiona na pniu.
- ’Russian Violet’ – kwiaty o średnicy do 10 cm, liliowo-różowe z ciemnoczerwonym środkiem, kwitnie od sierpnia do października, odporność na mróz umiarkowana i nasada krzewu wymaga okrycia.
- ’Lavender Chiffon’ – delikatne, lawendowe płatki, od wewnątrz lekko zabarwione na czerwono, kwiat półpełny.
5. Niebieski
Czystego błękitu w tym gatunku nie ma. Odmiany 'Marina’ i 'Blue Bird’ sprzedawane są jako niebieskie, ale płatki mają odcień niebiesko-fioletowy z ciemnoczerwonym środkiem, bliższy lawendzie niż niezapominajce.
Pojedynczy kwiat ketmii żyje jeden do dwóch dni i zamyka się na noc. Wrażenie nasycenia barwy buduje więc liczba kwiatów otwierających się każdego dnia, a nie trwałość jednego z nich.
Hibiskus pełny – czym różni się od odmian pojedynczych?
Kwiat pełny ma kilka rzędów płatków zamiast pięciu, co daje efekt zbitej, puchatej rozetki. Klasyczna ketmia kwitnie płasko i pięciopłatkowo, a odmiany pełne mają zwykle mniejszą średnicę kwiatu niż wielkokwiatowe odmiany pojedyncze.
- ’Duc de Brabant’ – pełny kwiat w ciemnym różu, najpóźniej kwitnący z tej trójki.
- ’White Chiffon’ – pełny kwiat biały, z różowym akcentem w środku.
- ’Lavender Chiffon’ – kwiat półpełny w odcieniu lawendy, czerwonawy od wewnątrz.
Pełność kwiatu nie przenosi się przez nasiona. Z siewu wyrastają rośliny o kwiatach pojedynczych i przypadkowej barwie, dlatego odmiany pełne rozmnaża się wyłącznie sadzonkami i szczepieniem.
Wpływ koloru kwiatu na cenę i mrozoodporność sadzonki
Sadzonka ketmii syryjskiej kosztuje zwykle od około 19 zł za pojemnik 0,5-2 l do 40 zł z dostawą za pojemnik 2-3 l. W promocjach egzemplarz w 2-3 litrach schodzi do około 25 zł. Sam kolor kwiatu nie przesuwa ceny – robią to forma prowadzenia i rozmiar pojemnika.
- Jeśli wybierasz klasyczną odmianę syriacus w formie krzewu, białą, różową lub fioletową – to zimuje w gruncie i znosi spadki do około -20°C, a młode egzemplarze bez zdrewniałej kory okryj agrowłókniną lub kopczykiem z liści na wysokość około 30 cm.
- Jeśli sięgasz po odmianę typu 'Hamabo’ – to zaplanuj od razu pojemnik i chłodne, jasne pomieszczenie na zimę.
- Jeśli kupujesz formę szczepioną na pniu – to zapłacisz więcej niż za krzew tej samej odmiany, bo produkcja trwa dłużej i jest bardziej pracochłonna.
- Jeśli sadzisz kilka krzewów w rzędzie – to zachowaj minimum 1-1,5 m rozstawy, w przeciwnym razie ograniczysz cyrkulację powietrza i zwiększysz ryzyko chorób grzybowych.
Rachunek na rabatę z trzema krzewami wygląda tak: trzy sadzonki w pojemnikach 2-3 l po 25 zł to 75 zł, przy cenach katalogowych do 40 zł wychodzi 120 zł. Przy rozstawie 1,5 m obsadzisz w ten sposób pas długi na około 3 m. To typowe wartości z ofert wysyłkowych, a najmocniej przesuwa je forma pienna tej samej odmiany.
Forma na pniu wymaga też innej ochrony niż krzew. Zimowanie hibiskusa na pniu sprowadza się głównie do osłonięcia miejsca szczepienia i korony, bo przemarznięty pień oznacza utratę całej odmiany, nie tylko kilku pędów.