Czym najlepiej pomalować drewno na zewnątrz, aby skutecznie zabezpieczyć je przed niszczącym działaniem wody, promieni UV i grzybów? Wybór odpowiedniego produktu zależy od tego, czy chcesz zachować naturalny rysunek słojów, czy wolisz nadać deskom zupełnie nowy, jednolity kolor. Poniższy artykuł przeprowadzi Cię przez charakterystykę impregnatów, lazur, olejów i farb, pomagając dobrać rozwiązanie skrojone na miarę Twoich potrzeb.
Artykuł sponsorowanyImpregnat techniczny – niewidzialna tarcza
Każde surowe drewno, zanim otrzyma warstwę dekoracyjną, musi zostać zabezpieczone gruntem biobójczym. Impregnat bezbarwny wnika głęboko w strukturę materiału, nie tworząc na powierzchni powłoki, która mogłaby się łuszczyć. Jego zadaniem jest ochrona desek od środka przed sinizną, grzybami domowymi oraz owadami (technicznymi szkodnikami drewna).
Pamiętaj, że sam impregnat techniczny nie chroni przed słońcem i wodą deszczową w wystarczającym stopniu. Traktuj go jako podkład (grunt), na który musisz nałożyć warstwę nawierzchniową. Pozostawienie drewna zabezpieczonego wyłącznie impregnatem sprawi, że pod wpływem promieni UV lignina zacznie się rozkładać, a drewno zszarzeje w ciągu kilku miesięcy.
Lazura, lakierobejca czy olej – co wybrać na elewację i płot?
Jeśli zależy Ci na podkreśleniu naturalnego usłojenia drewna, stoisz przed wyborem między produktami półprzezroczystymi. Lazura to nowoczesny środek, który tworzy cienką, elastyczną powłokę (często satynową), pozwalającą drewnu „oddychać”. Jest idealna na duże powierzchnie pionowe, takie jak elewacje czy płoty, ponieważ nie pęka, gdy drewno kurczy się i pęcznieje pod wpływem zmian temperatury.
Lakierobejca z kolei tworzy grubszą, często błyszczącą warstwę przypominającą lakier. Zapewnia ona świetną ochronę przed wodą i uszkodzeniami mechanicznymi, ale z czasem może się łuszczyć, co utrudnia późniejszą renowację (wymaga szlifowania całej powierzchni). Na tarasy i meble ogrodowe najlepszy będzie olej, który nie tworzy powłoki, lecz nasyca włókna, zabezpieczając je przed wilgocią i pękaniem, jednocześnie pozostawiając drewno naturalnym w dotyku.
Czym farba kryjąca różni się od produktów transparentnych?
Produkty kryjące tworzą na powierzchni drewna szczelną barierę, całkowicie zasłaniając rysunek słojów, ale pozostawiając widoczną fakturę drewna. Dobrej jakości farba do drewna na zewnątrz zawiera dużą ilość pigmentów i filtrów UV, co czyni ją najtrwalszym rozwiązaniem w walce ze słońcem. Jest to opcja szczególnie polecana przy renowacji starych, poszarzałych powierzchni, których nie da się już uratować produktami transparentnymi bez głębokiego szlifowania.
Współczesne farby akrylowe lub hybrydowe są wysoce elastyczne. Oznacza to, że powłoka pracuje razem z drewnem, rozciągając się i kurcząc, co zapobiega powstawaniu mikropęknięć, przez które mogłaby wnikać woda. Jeśli planujesz zmianę koloru elewacji na modną skandynawską szarość, czerwień szwedzką lub biel, farba kryjąca zapewni Ci spokój nawet na 10–12 lat bez konieczności malowania renowacyjnego.
Przygotowanie powierzchni to 90% sukcesu
Nawet najdroższy produkt nie spełni swojej funkcji, jeśli nałożysz go na brudne, mokre lub zagrzybione podłoże. Drewno musi być suche (wilgotność poniżej 15-18%) i oczyszczone ze starych, łuszczących się powłok. Malowanie mokrych desek zamknie wilgoć w środku, co doprowadzi do odparzania farby pod wpływem słońca i szybkiego rozwoju biokorozji.
Przed rozpoczęciem prac wykonaj następujące kroki:
- przeszlifuj powierzchnię papierem ściernym, aby otworzyć pory drewna i usunąć zszarzałą warstwę (tzw. martwe włókna),
- odpyl dokładnie deski za pomocą pędzla lub sprężonego powietrza,
- odtłuść miejsca żywiczne benzyną ekstrakcyjną, aby zapewnić przyczepność nowej powłoce.
Najczęstsze błędy skracające żywotność powłoki
Pośpiech i ignorowanie warunków pogodowych to najwięksi wrogowie malowania na zewnątrz. Nigdy nie maluj drewna w pełnym słońcu ani podczas upałów. Zbyt wysoka temperatura sprawia, że rozpuszczalnik lub woda z farby odparowuje błyskawicznie, uniemożliwiając produktowi wniknięcie w podłoże i prawidłowe związanie się z nim.
Zwróć uwagę na te aspekty, aby uniknąć poprawek w kolejnym sezonie:
- nie nakładaj zbyt grubych warstw jednorazowo – lepiej pomalować dwa lub trzy razy cienko,
- przestrzegaj czasu schnięcia podanego na opakowaniu – nałożenie kolejnej warstwy na mokrą poprzednią zniszczy efekt,
- zabezpiecz krawędzie czołowe desek – to tamtędy drewno chłonie najwięcej wody jak gąbka.
Kiedy stosować systemowe rozwiązania?
Producenci chemii budowlanej często oferują systemy składające się z gruntu i farby nawierzchniowej, które są ze sobą chemicznie kompatybilne. Mieszanie produktów różnych marek (np. grunt olejny innej firmy i farba wodna innej) może prowadzić do nieprzewidzianych reakcji, takich jak warzenie się farby czy brak przyczepności.
Stosuj systemy dedykowane, szczególnie w trudnych warunkach:
- drewno egzotyczne wymaga specjalnych podkładów blokujących wycieki oleistych substancji,
- drewno dębowe zawiera garbniki, które mogą przebijać przez jasne farby, jeśli nie użyjesz gruntu izolującego,
- okna i drzwi zewnętrzne wymagają farb o podwyższonej twardości (tzw. „nieklejących się” po wyschnięciu – block resistance).
Prawidłowo dobrane produkty i staranne wykonanie prac malarskich sprawią, że drewniane elementy Twojego domu będą cieszyć oko przez wiele lat, wymagając jedynie okresowego odświeżenia, a nie kosztownego remontu. Pamiętaj, że w przypadku drewna na zewnątrz, profilaktyka jest zawsze tańsza niż wymiana zniszczonych elementów.