Kiedy i jak przycinać pigwowca japońskiego?

Flowering » Ogród marzeń » Krzewy ozdobne » Kiedy i jak przycinać pigwowca japońskiego?

Pigwowiec japoński cięcie zaczyna się nie od sekatora, tylko od kalendarza kwitnienia. Krzew zawiązuje pąki na pędach zeszłorocznych, więc cięcie wykonane za wcześnie albo za późno zabiera kwiaty na cały sezon. Bezpieczne okno trwa zaledwie kilka tygodni po opadnięciu ostatnich płatków. Poza nim sekator odbiera to, co roślina budowała przez rok.

Kiedy przycinać pigwowca japońskiego, żeby nie zniszczyć pąków kwiatowych?

Cięcie formujące wykonuje się zaraz po przekwitnieniu, w praktyce najczęściej w maju lub czerwcu. Pigwowiec japoński kwitnie od marca do maja i rozwija kwiaty na pędach zeszłorocznych i starszych, nie na świeżych przyrostach.

Krótko po przekwitnieniu krzew zaczyna zawiązywać pąki na kolejną wiosnę, tym razem na tegorocznych przyrostach. Okno bezpiecznego cięcia jest więc wąskie: kilka tygodni od opadnięcia ostatnich płatków. Później sekator zabiera pąki, które już powstały.

Dokładny start kwitnienia przesuwa przebieg wiosny i genetyka rośliny. Wczesne odmiany pigwowca japońskiego zakwitają na przełomie marca i kwietnia, późniejsze dopiero w kwietniu i maju, więc termin cięcia ustala się według krzewu, nie kalendarza.

Termin zależy od tego, po co sięgasz po sekator:

  • Jeśli chcesz uformować lub prześwietlić krzew, tnij zaraz po opadnięciu płatków, zwykle w maju lub czerwcu.
  • Jeśli zima uszkodziła pędy, usuń je wcześniej, w marcu lub kwietniu, przed ruszeniem wegetacji.
  • Jeśli kwitnienie opóźniła chłodna wiosna, przesuń cięcie o te same dwa-trzy tygodnie.
  • Jeśli minęła połowa lata, odłóż cięcie formujące do przyszłego sezonu.

Cięcie wykonane przed kwitnieniem lub w jego trakcie zabiera pąki budowane przez cały poprzedni sezon. Sezon bez kwiatów oznacza też sezon bez owoców, bo owoce zawiązują się wyłącznie z zapylonych kwiatów. Część krzewów powtarza słabe kwitnienie w sierpniu, ale kwiatów jest wtedy mało i owoce z nich nie powstają.

Pierwsze cięcie skraca pędy sadzonki o jedną trzecią

Sadzonkę przycina się od razu po posadzeniu, a nie w kolejnym sezonie. Skrócenie pędów o jedną trzecią przekierowuje wzrost do pąków przy podstawie i daje krzew rozgałęziony od dołu.

Zakres pierwszego cięcia zależy od formy, w jakiej kupiłeś roślinę:

  • Jeśli sadzonka rosła w pojemniku, skróć wszystkie pędy o jedną trzecią długości zaraz po posadzeniu.
  • Jeśli masz sadzonkę gołokorzeniową, tnij mocno, niemal do ziemi, zostawiając na pędzie 2-3 pąki.
  • Jeśli sadzenie wypadło jesienią, odłóż pierwsze cięcie do najbliższej wiosny.

Mocne skrócenie sadzonki gołokorzeniowej wygląda drastycznie, ale roślina odbudowuje część nadziemną w jednym sezonie. Z dwóch-trzech pozostawionych pąków wyrastają nowe pędy, z których buduje się szkielet całego krzewu. Kwiatów w pierwszym sezonie i tak byłoby niewiele, a pierwsze owoce pojawiają się 3-4 lata po posadzeniu.

Sadzonka pigwowca japońskiego przycięta tuż po posadzeniu do 2-3 pąków

Jak prowadzić cięcie młodego krzewu w pierwszych latach uprawy?

W drugim i trzecim roku po posadzeniu krzew wypuszcza długie pędy obsypane kwiatami, z gołymi końcówkami. Te bezkwiatowe końce to młode przyrosty i skraca się je o połowę długości lub więcej, zaraz po przekwitnieniu.

Przy tej samej okazji usuwa się pędy, które nigdy nie zbudują dobrego szkieletu:

  • pędy cienkie i wyraźnie słabsze od pozostałych,
  • pędy pokładające się na ziemi, które ukorzeniają się i poszerzają krzew poza wyznaczone miejsce,
  • pędy rosnące do wnętrza korony,
  • pędy przemarznięte i suche.

Cięcie młodego krzewu prowadzi się z myślą o docelowych wymiarach. Dorosły pigwowiec osiąga zwykle 1-1,5 m wysokości przy szerokości około 1,5 m, a silniej rosnące odmiany dochodzą do 2 metrów.

Coroczne prześwietlanie dojrzałego pigwowca

U dojrzałego, zagęszczonego krzewu usuwa się co roku 2-4 najstarsze pędy w całości, tuż przy ziemi. Dolna granica dotyczy krzewów pięcio- i sześcioletnich o luźnym pokroju, górna – starszych egzemplarzy z gęstym, nieprześwietlonym wnętrzem.

Docelowo krzew prowadzi się na 5-7 mocnych pędów szkieletowych, rozłożonych równomiernie wokół nasady. Wszystko, co rośnie ponad ten szkielet i zagęszcza środek, jest materiałem do wycięcia przy prześwietlaniu.

Kolejność ma znaczenie – najpierw wychodzą pędy oczywiste do usunięcia, potem ocenia się resztę:

  • Najstarsze, grube i ciemne pędy – tnie się je u samej nasady, bez pozostawiania kikuta, żeby od korzenia ruszyły młode odrosty.
  • Pędy krzyżujące się i ocierające o siebie – ocieranie zdziera korę i tworzy ranę, przez którą wchodzą patogeny, więc zostaje ten silniejszy.
  • Pędy chore, suche i połamane – usuwa się je do zdrowego drewna przy każdej okazji, także poza głównym terminem cięcia.
  • Pędy rosnące do wnętrza korony – zabierają światło środkowi krzewu i nie zawiążą owoców, dlatego wypadają w całości.
  • Pędy pokładające się na ziemi – leżą w wilgoci, ukorzeniają się i rozpychają krzew, więc skraca się je albo wycina u nasady.

Zabieg ma jednak granicę bezpieczeństwa. Kwaśne owoce pigwowca japońskiego zawiązują się na pędach dwuletnich i starszych, więc wycięcie wszystkich starych pędów naraz kosztuje cały plon.

Wymiana rozłożona w czasie rozwiązuje ten problem. Krzew z około dwunastoma pędami, z którego co sezon wycinasz trzy najstarsze, wymienia cały szkielet w ciągu czterech lat, a w każdym roku zostaje mu dziewięć starszych pędów zdolnych do owocowania. To typowe wartości – przy rzadszym krzewie wystarczą dwa pędy rocznie.

Pigwowiec rośnie zdrowo i zwykle obywa się bez oprysków. Ryzyko pojawia się dopiero w przegęszczonym krzewie, gdzie pędy po deszczu schną wolniej i sprzyjają grzybom, zwłaszcza przy ciasnym sąsiedztwie innych roślin.

Prześwietlanie dojrzałego pigwowca japońskiego - wycinanie starego pędu u nasady

Kiedy sięgnąć po cięcie odmładzające zaniedbanego pigwowca?

Po cięcie odmładzające sięga się wtedy, gdy stary, nigdy nie cięty krzew tworzy splątany, nieforemny gąszcz. Termin jest ten sam co przy prześwietlaniu – najbezpieczniej tuż po przekwitnieniu krzewu, kiedy widać już układ pędów.

Zanim zaczniesz, sprawdź, czy krzew rzeczywiście kwalifikuje się do odmłodzenia:

  • W środku korony nie ma młodych, jednorocznych przyrostów.
  • Kwiaty pojawiają się niemal wyłącznie na obwodzie krzewu.
  • Pędów jest tak dużo, że nie da się sięgnąć ręką do nasady.
  • Krzew rośnie na słonecznym stanowisku, a kwitnie wyraźnie słabiej niż w poprzednich sezonach.
  • Najgrubsze pędy są ciemne, spękane i nie wypuszczają nowych rozgałęzień.

Odmładzanie rozkłada się na dwa-trzy sezony, wycinając co roku porcję najstarszych pędów u samej nasady. Przy formowaniu obrysu można nożycami skrócić nawet jedną trzecią pozostałych pędów. Krzew ścięty jednorazowo prawie do ziemi odbija, ale przez dwa sezony nie kwitnie ani nie owocuje.

Przy egzemplarzach bardzo zaniedbanych intensywność cięcia zależy od kondycji korzeni i wieku krzewu, więc warto ją skonsultować z doświadczonym ogrodnikiem.

Odrosty korzeniowe pigwowca wycina się poniżej powierzchni gleby

Stare egzemplarze rozpychają się na boki przez odrosty korzeniowe, wyrastające w pewnej odległości od krzewu. Wycina się je sekatorem poniżej powierzchni gleby, nie równo z jej poziomem. Cięcie przy samej ziemi zostawia fragment pędu z pąkami, a odrost szybko odbija w tym samym miejscu.

Zabieg zajmuje kilka minut na jeden odrost:

  1. Odgarnij ziemię wokół nasady odrostu na szerokość dłoni, aż odsłonisz miejsce jego wyjścia z korzenia.
  2. Przetnij odrost sekatorem poniżej poziomu gruntu, przy samym korzeniu, jednym ruchem.
  3. Zasyp miejsce cięcia ziemią i lekko ją ugnieć.
  4. Powtórz przegląd obrysu krzewu raz w sezonie, razem z cięciem po kwitnieniu.

Do odrostów i pędów cieńszych niż mniej więcej 2 cm wystarczy sekator jednoręczny, grubsze wycina się sekatorem dwuręcznym albo piłką ogrodniczą. Ostrza czyści się po pracy przy pędach chorych, żeby nie przenieść zarodników na kolejny krzew.

Nie każdy odrost jest problemem. W żywopłocie z pigwowca zostawia się je celowo, bo zagęszczają pas i domykają dolną część szpaleru, natomiast przy pojedynczym krzewie usuwa się je na bieżąco.

Usuwanie odrostu korzeniowego pigwowca japońskiego poniżej powierzchni gleby

Przeczytaj również