Z konopi pozyskuje się 3 rodzaje oleju: z kwiatów konopi siewnej, z nasion oraz z kwiatów konopi indyjskich. Każdy z tych olejów konopnych posiada inne właściwości, a zatem również inny zakres zastosowania leczniczego. Olej tłoczony z nasion bilansuje udział kwasów tłuszczowych w diecie, natomiast pozostałe dwa wykazują działanie lecznicze poprzez zawarte w nich kannabinoidy oraz terpeny.
Rodzaje oleju konopnego
Nazwa „olej konopny” jest dość ogólnikowa i może odnosić się do kilku rodzajów olejów, w tym:
- oleju z suszu konopi siewnej,
- tłoczonego z nasion konopi,
- oleju z kwiatów konopi indyjskich.
W Polsce legalnie można nabyć olej z nasion oraz olej CBD z konopi siewnej z zawartością THC do 0,2%. Konopie indyjskie natomiast dostępne są legalne jedynie w formie suszu – medycznej marihuany – na receptę, aktualnie polskie prawo nie zezwala na legalny obrót olejami o wysokim stężeniu THC.
Olej konopny CBD z kwiatów konopi siewnej
Kannabidiol to główny kannabinoid konopi, budzący największe zainteresowanie badaczy. Olej konopny CBD posiada wiele właściwości leczniczych, a do tego nie powoduje efektu „haju” stereotypowo utożsamianego z konopiami.
Rodzaje olejów CBD:
- pełne spektrum (full spectrum) – w składzie znajdują się wszystkie naturalnie występujące kannabinoidy, terpeny oraz flawonoidy,
- szerokie spektrum (broad spectrum) – olej konopny zawierający wybrane przez producenta kannabinoidy,
- izolat CBD – olejek zawierający wyizolowany CBD, często oleje na bazie izolatu kannabidiolu stosuje się u psów oraz innych zwierząt domowych.
Właściwości oleju konopnego CBD
Olej konopny CBD posiada wiele właściwości terapeutycznych, zarówno tych udokumentowanych naukowo w badaniach na ludziach jak i potencjalnych, które wykazano póki co jedynie na zwierzętach.
Potwierdzone właściwości w zakresie leczenia chorób u ludzi:
- przewlekłe stany bólowe,[ref]Meta-analysis of cannabis based treatments for neuropathic and multiple sclerosis-related pain.[/ref]
- epilepsja,[ref]Chronic administration of cannabidiol to healthy volunteers and epileptic patients.[/ref]
- zespół Dravet,[ref]Trial of Cannabidiol for Drug-Resistant Seizures in the Dravet Syndrome.[/ref]
- Parkinson,[ref]Cannabidiol can improve complex sleep-related behaviours associated with rapid eye movement sleep behaviour disorder in Parkinson’s disease patients: a case series.[/ref]
- stany lękowe, depresja i zaburzenia snu,[ref]Cannabidiol in Anxiety and Sleep: A Large Case Series.[/ref]
- uzależnienie od nikotyny [ref]Cannabidiol reduces cigarette consumption in tobacco smokers: preliminary findings.[/ref], marihuany [ref]Cannabidiol for the treatment of cannabis withdrawal syndrome: a case report.[/ref] i opioidów.[ref]Cannabidiol for the Reduction of Cue-Induced Craving and Anxiety in Drug-Abstinent Individuals With Heroin Use Disorder: A Double-Blind Randomized Placebo-Controlled Trial.[/ref]
Właściwości terapeutyczny potwierdzone na zwierzętach bądź wyizolowanych komórkach ludzkich dotyczą:
- nowotworów,[ref]Cannabidiol (CBD) as a Promising Anti-Cancer Drug.[/ref]
- chorób dermatologicznych,[ref]Cannabinoids may soothe certain skin diseases, say researchers.[/ref]
- działania przeciwzapalnego,[ref]Cannabidiol (CBD) and its analogs: A review of their effects on inflammation.[/ref]
- cukrzycy.[ref]Cannabidiol attenuates high glucose-induced endothelial cell inflammatory response and barrier disruption.[/ref]
Dokładniejsze informacje o działaniu kannabidiolu znajdziesz w artykule na temat właściwości i działania CBD.
Olej konopny z nasion
Olej ten pozyskuje się w procesie tłoczenia nasion konopi. Ziarno konopi nie zawiera kannabinoidów, jednak możliwa jest ich śladowa ilość w przypadku zanieczyszczenia nasion żywicą kwiatów.
W oleju konopnym z nasion znajduje się około 80% nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-6 oraz omega-3 w proporcjach 3:1 uznawanych przez dietetyków za idealne.[ref]The Composition of Hemp Seed Oil and Its Potential as an Important Source of Nutrition.[/ref] Na wyszczególnienie zasługuje obecność rzadko spotykanego kwasu GLA (z grupy omega-6) – który można znaleźć również w oleju z ogórecznika, wiesiołka, czarnej porzeczki oraz spirulinie.
Właściwości oleju konopnego z nasion
Na przestrzeni ostatnich dekad spadło całkowite spożycie tłuszczów oraz tłuszczów nasyconych.
Istotnie zmienił się również stosunek pomiędzy omega-6 i 3, który z zalecanego 1-4:1 gwałtownie wzrósł do 20:1.[ref]An Increase in the Omega-6/Omega-3 Fatty Acid Ratio Increases the Risk for Obesity.[/ref]
Nadmiar omega-6 oraz zbyt niska ilość omega-3 sprzyja rozwojowi chorób układu krążenia, nowotworów, otyłości, stanów zapalnych oraz chorób autoimmunologicznych.[ref]The importance of the ratio of omega-6/omega-3 essential fatty acids.[/ref]
Zbilansowanie zawartości poszczególnych grup kwasów tłuszczowych może zmniejszać ryzyko poważnych chorób:
- otyłość – wysokie spożycie omega-6 prowadzi do nadaktywności układu endokannabinoidowego oraz zwiększa oporność na leptynę i insulinę, natomiast omega-3 reguluje homeostazę organizmu oraz prawidłową masę ciała.[ref]An Increase in the Omega-6/Omega-3 Fatty Acid Ratio Increases the Risk for Obesity.[/ref]
- stany zapalne – zwiększenie spożycia omega-3 może zmniejszać stany zapalne, do takich wniosków doszli badacze podający 68 studentom medycyny suplement bądź placebo, dodatkowo zauważono zmniejszenie stresu związanego ze zbliżającym się egzaminem.[ref]Omega-3 Supplementation Lowers Inflammation and Anxiety in Medical Students: A Randomized Controlled Trial.[/ref]
- choroby skóry – w 20-tygodniowym badaniu doustne przyjmowanie oleju z nasion konopi istotnie złagodziło objawy atopowego zapalenia skóry.[ref]Efficacy of dietary hempseed oil in patients with atopic dermatitis.[/ref]
- dolegliwości kobiece – wstępne badanie na zwierzętach sugeruje, że kwas GLA zawarty w oleju z ziarna konopnego może chronić przed powikłaniami menopauzy.[ref]The effects of Cannabis sativa L. seed (hempseed) in the ovariectomized rat model of menopause.[/ref]
- serce – w leczeniu prewencyjnym wtórnych chorób sercowo-naczyniowych, omega-6 do 3 w stosunku 4:1 zmniejszył śmiertelność o 70%.[ref]The importance of the ratio of omega-6/omega-3 essential fatty acids.[/ref]
- rak – stosunek 2.5:1 kwasów omega-6 do 3 zmniejszył proliferację komórek raka jelita grubego.[ref]The importance of the ratio of omega-6/omega-3 essential fatty acids.[/ref]
Na podstawie wyżej wymienionych badań zbilansowanie spożywanych omega-6 i omega-3 należy do podstawowych zabiegów dietetycznych umożliwiających utrzymanie zdrowia. Poza włączeniem do diety oleju konopnego warto:[ref]An Increase in the Omega-6/Omega-3 Fatty Acid Ratio Increases the Risk for Obesity.[/ref]
- zastąpić oleje bogate w omega-6 (kukurydziany, słonecznikowy, bawełniany, sojowy) na oleje bogate w omega-3 (lniany, rzepakowy) oraz siemię lniane i chia bądź na oleje zawierające jednonienasycone kwasy tłuszczowe (z oliwek, makadamia, z orzechów laskowych)
- zwiększyć spożycie ryb, do przynajmniej 2-3 razy w tygodniu, ryby zawierają niezbędne kwasy tłuszczowe EPA i DHA należące do grupy omega-3, których nie znajdziemy w produktach roślinnych.
Olej konopny z konopi indyjskich
Tego rodzaju olej pozyskiwany jest z marihuany, czyli kwiatów konopi indyjskich, której jednym z głównych kannabinoidów jest najczęściej THC.
Właściwości oleju z konopi indyjskich
Cechą charakterystyczną THC na tle innych kannabinoidów jest jego psychoaktywne działanie. Zastosowanie nie ogranicza się jednak do użycia rekreacyjnego. Tetrahydrokannabinol jako jeden z głównych związków oleju z konopi indyjskich znajduje zastosowanie w leczeniu:
- przewlekłego bólu,[ref]Comparison of the analgesic effects of dronabinol and smoked marijuana in daily marijuana smokers.[/ref]
- nudności oraz zaburzeń apetytu,[ref]Patterns of use of medical cannabis among Israeli cancer patients: a single institution experience.[/ref]
- HIV i AIDS,[ref]Cannabinoid Administration Attenuates the Progression of Simian Immunodeficiency Virus.[/ref]
- stwardnienia rozsianego,[ref]Cannabinoids inhibit neurodegeneration in models of multiple sclerosis.[/ref]
- reumatoidalnego zapalenia stawów,[ref]Preliminary assessment of the efficacy, tolerability and safety of a cannabis-based medicine (Sativex) in the treatment of pain caused by rheumatoid arthritis.[/ref]
- stwardnienia zanikowego bocznego.[ref]Real world experience of patients with amyotrophic lateral sclerosis (ALS) in the treatment of spasticity using tetrahydrocannabinol:cannabidiol (THC:CBD).[/ref]
Istotne właściwości olejów konopnych z odmian indyjskich dotyczą również działania przeciwnowotworowego. Aktualnie brakuje niestety badań klinicznych – wnioski bazują na badania z udziałem zwierząt bądź wyizolowanych komórkach.[ref]Cannabinoids in cancer treatment: Therapeutic potential and legislation.[/ref]
Na co zwracać uwagę podczas zakupu oleju konopnego?
Pierwszą i oczywistą sprawą jest rodzaj oleju konopnego, czyli z jakiej części rośliny został pozyskany. W przypadku oleju CBD warto postawić na produkty ekstrahowane przy użyciu CO2.
Olej z nasion konopi powinien być natomiast pozyskiwany w procesie tłoczenia na zimno. Użycie wysokiej temperatury może uszkodzić delikatne kwasy tłuszczowe, prowadząc do powstawania szkodliwych tłuszczów trans.
Materiał roślinny służący do produkcji olejów konopnych powinien pochodzić z rolnictwa ekologicznego. Należy również sprawdzić czy został on zbadany pod kątem pestycydów oraz metali ciężkich.